Duurzaam Almere

Almere: in harmonie met haar omgeving, 20% stadslandbouw en energieneutraal in 2030

Duurzaam Almere

Cluster Duurzaam Almere

De Almere Principles zijn bedoeld als inspirerend richtsnoer voor iedereen die in de komende decennia betrokken is bij het doorontwerpen van Almere tot een duurzame stad. 

Onze ambities zijn in een 6-tal programmalijnen nader uitgewerkt.

Programmalijn 1: Duurzame energievoorziening

Almere zet in de nieuwe gebieden in op energieneutraliteit en in hun eindstadium voor een deel op energieproductie. Voor de stad als totaal wordt energieneutraliteit nagestreefd in 2030. De uitgangspunten zijn energieneutrale / producerende woonwijken en bedrijventerreinen, integratie van windenergie, verduurzaming van het stadswarmtenet in combinatie met duurzaam vervoer.

Programmalijn 2 : Grootschalige gebiedsontwikkeling

Bij Duurzaam Bouwen & Gebiedsontwikkeling wordt gekeken naar de huidige stad, maar vooral ook naar de verdubbeling van de stad. Deze Schaalsprong fungeert hierbij als nationaal praktijklaboratorium voor grootschalige implementatie van duurzame gebiedsontwikkelingen. .

Programmalijn 3 : Wonen/werken op het water

Bouwen in de delta is een authentiek Almeers innovatiethema. Ruimte wordt niet toegewezen aan één functie, maar steeds meervoudig gebruikt. Duurzaam drijvend leven is een van de specifieke uitwerkingsvormen van duurzame gebiedsontwikkeling waarin Almere zich gaat onderscheiden. 

Programmalijn 4: Onderzoek, kennis en opleidingen

Almere wordt beschouwd als hèt nationale praktijklab voor duurzame gebiedsontwikkeling en kan een enorme aantrekkende werking hebben op kennis- en industriële ontwikkelingen. De vraag die dan rijst is of er kansen liggen om alle reeds opgedane en nog te ontwikkelen kennis en ervaringen te bundelen in een 'Nationaal Centrum voor Duurzame Gebiedsontwikkeling'. Naast dit centrum worden in overleg met de onderwijsinstellingen opleidingen ontwikkeld die passen bij de duurzaamheidopgaven van Almere.

Programmalijn 5: Ketenoptimalisatie

Voedsel- en productkilometers; nieuwe begrippen die ons bewust maken van de logistieke afstanden die onze producten afleggen voordat wij ze kunnen consumeren. Bij ketenoptimalisatie wordt gekeken hoe afvalstoffen zoals kleding, plastic, metalen etc. in de keten terug kunnen keren als hoogwaardige grondstoffen en nieuwe producten.

Programmalijn 6: Stadslandbouw

Stad en landbouw zijn in de stadsontwikkeling van de 20e eeuw tegenover elkaar komen te staan. Waar de stad kwam, moest de landbouw wijken. In navolging van het stadslandgoed De Kemphaan wordt dit gebied geleidelijk getransformeerd naar een fijnmazig landbouwsysteem dat de stad (en regio) voedt. Stadslandbouw wordt verbonden met landelijke woonmilieus, buurtschappen en kernen. Dit kan gecombineerd worden met vormen van energieproductie, waterzuivering en afvalverwerking. Ambitie is om minimaal 20% van de lokale voedselvraag via lokale voedselproductie te voldoen.

Ontwikkelcentrum Stadslandbouw Almere opgericht

Vijf partijen ondertekenden 17 mei 2011 de intentieverklaring voor het oprichten van het Ontwikkelcentrum Stadslandbouw Almere. Met de handtekeningen van deze partijen wordt invulling gegeven aan het ontwikkelen van levensvatbare stadslandbouw in Almere.

Daarnaast gaat het Ontwikkelcentrum Stadslandbouw Almere (OSA) ook werken aan een integrale, gemeentelijke voedselstrategie en aan een doelgerichte werk- en leeromgeving voor alle doelgroepen die bij Stadslandbouw betrokken zijn. Duurzaamheid en regionale voedselvoorziening zijn thema’s die actueel zijn en die goed aansluiten bij het profiel dat Almere kiest. Hoe dichterbij voedsel geproduceerd wordt hoe duurzamer het is. Omdat Almere de ruimte heeft en expertise over stadslandbouw van verschillende kennisinstellingen  kan benutten liggen hier enorme kansen. De link met voedsel is onontkoombaar en zal in de toekomst een steeds grotere betekenis krijgen. Naast de ‘zachte kant’ van stadslandbouw is er behoefte aan het uitwerken van businesscases, het rekenen aan concrete maatregelen en het ontwerpen van de ruimtelijke omgeving. Deze technische kant noemen we ‘Agro-City-Engineering’.

De gemeente Almere wil graag tussen nu en 2030 100.000 nieuwe banen creëren. De Economic Development Board Almere (EDBA) is de uitvoeringsorganisatie die deze doelstelling handen en voeten geeft. Duurzame gebiedsontwikkeling is één van de thema’s waar de EDBA op inzet, als het gaat om het stimuleren van nieuwe bedrijven in Almere. Het thema Stadslandbouw past goed in deze ontwikkeling. Het ontbreekt alleen aan businesscases en aan meer samenhang en opschaling. Het Ontwikkelcentrum zal in deze leemte voorzien. In het Ontwikkelcentrum komen  kennis en ervaring bij elkaar en wordt gewerkt aan verdere kennisontwikkeling en kennisverspreiding. Eén van de activiteiten is dat er een associate lector is aangesteld om het idee van stadslandbouw verder vorm te geven.

De deelnemers aan OSA zijn Praktijkonderzoek Plant en Omgeving Lelystad (onderdeel Wageningen UR), CAH Almere, Witteveen + Bos en de Ontwikkelingsmaatschappij Flevoland (OMFL). Namens de EDBA tekende Annemarie Jorritsma, voorzitter EDBA en burgemeester van Almere. Meer informatie:www.os-almere.nl

Lees meer

Regieprogramma Van Afval Naar Grondstof - textiel

Afval levert geld op en nieuwe grondstoffen die al maar schaarser worden. Het hergebruik van materialen biedt kansen voor de duurzame economie. De afvalsector in Nederland heeft een omzet van 6 miljard euro en er werken 30.000 mensen in deze sector. Nederland kan een Europese spilfunctie vervullen in het hoogwaardig recyclen van producten en materialen. Almere wil graag een plek veroveren in deze groeimarkt.

Onze economie is afhankelijk van grondstoffen. Een toenemend aantal landen neemt maatregelen om hun grondstoffenvoorziening zeker te stellen. Europa heeft weinig eigen en ruwe grondstoffen, behalve in de vorm van producten; de ontelbare auto’s, koffiezetapparaten, mobieltjes en textiel van de Europese consument. Bij stijgende grondstofprijzen wordt het rendabel die producten opnieuw te gebruiken. Het Ministerie van Infractructuur en Milieu zet daarom de komende periode extra in op het sluiten van materialenkringlopen, oftewel het creëren van ‘grondstoffenrotondes’. Een grondstoffenrotonde richt zich op het sluiten van kringlopen voor grondstoffen en hoogwaardige recycling, waar zowel milieu als economie baat bij hebben: de circulaire economie.

Nederland heeft een goede infrastructuur voor invoer, recycling en export van afvalstoffen. De sector biedt economische kansen. Schaarste leidt tot onvoorspelbare fluctuaties in prijs en kwaliteit. De wereldwijde vraag naar grondstoffen stijgt door de sterke groei van de wereldbevolking en de welvaart. In 2050 telt onze planeet 9 miljard inwoners, die eten, drinken, reizen, televisie kijken. Het zijn 9 miljard mensen die gewend zijn aan een hoog welvaart- en welzijnsniveau (Europa, VS) of daar in rap tempo naar op weg zijn. Op basis van het huidige grondstoffenverbruik per inwoner hebben we tegen die tijd twee planeten nodig om de mensheid te onderhouden.

De Economic Development Board Almere ziet economische kansen voor Almere en ontwikkelt een programma voor de recycling van textiel.  Nu gaat het merendeel van textielafval de verbrandingsoven in, terwijl textiel ook opnieuw verwerkt kan worden tot grondstof. De rotonde zal veel werkgelegenheid aantrekken. Op dit moment gaat er in de Nederlandse afvalsector alleen al jaarlijks € 6 miljard om en maar liefst 30.000 mensen vinden hier werk. Vooral laaggeschoold personeel kan in de rotonde. Een belangrijke ontwikkeling is dat de gemeente Almere binnen enkele jaren de kosten voor werkloze inwoners zelf moet gaan betalen. Er is niet alleen een maatschappelijk nut vanuit de schaarste van grondstoffen, maar ook een simpel economisch motief.

In de markt is een hele grote behoefte aan een vervanger van katoen voor het maken van textielen. Katoen is het laatste jaar in prijs verdubbeld door mislukte oogsten en door een prijzenoorlog tussen landen als China, Pakistan en Turkije die gronden en katoenplantages opkopen om de macht over de grondstof in handen te hebben.

  • Even wat cijfers op een rij over de katoenteelt (Wereld Gezondheids Organisatie):
  • Katoenteelt neemt 2,5% van de landbouwoppervlakte in de wereld in beslag
  • 25 % van de insecticiden die op aarde gebruikt worden, worden gebruikt in de katoenteelt
  • 1 miljoen personen worden vergiftigd waarvan 22.000 doden elk jaar
  • Katoen is de derde verbruiker van water voor irrigatie ter wereld, na rijst en tarwe, maar voor maïs en fruit en groenten

 

Er is tussen de 7000 en 9000 liter water nodig, afhankelijk van de gebruikte technieken, om 1 kilo katoen te produceren, terwijl er ‘slechts’ 900 liter water nodig is voor 1 kilo tarwe en 1900 liter voor een kilo rijst. Meer dan 50% van de katoenteelt ter wereld wordt geïrrigeerd. Water is een bron die steeds meer uitgeput raakt, maar essentieel voor de productie van voedsel in veel landen. Het merendeel van het water wordt niet benut voor de teelt, maar bevordert wel verzilting van de grond, waar een derde van het geïrrigeerde landbouwareaal onder lijdt. Van de na al honderd miljoen hectare landbouwgrond die vanwege verzilting braak ligt, is een groot deel veroorzaakt door niet-duurzame katoenteelt. We stevenen dus af naar een te kort aan katoen.

Op zoek naar een andere grondstof dan katoen, een beter milieu, een duurzame economie en meer werkgelegenheid, houdt de EBBA zich bezig met verschillende (internationale) partners voor het sluiten van de productieketen voor het recyclen van katoen. Als opmaat van de textielrotonde is in mei 2012 het Leger des Heils Reshare gestart met een kleding sorteerunit in Almere. Rendabele uitbreiding kan plaatsvinden door het sorteren van textiel met een ondergrens van 1 miljoen kilo textiel per jaar. Het programma is nu klaar voor opschaling.

De gemeente Almere is per jaar al goed voor 8 ton aan kleding in de kledingcontainers van verschillende partijen. Als die kleding aangevuld met kleding uit de regio en eventueel bedrijfskleding naar de werkplaats komt, is het project al rendabel. Daarvan wordt de begeleiding betaald en kunnen 25-30 personen aan het werk. Het is laaggeschoolde arbeid, geschikt voor mensen die weer een plek moeten vinden in de maatschappij. Wat moet er gebeuren?

Het textiel moet eerst voorgesorteerd worden. Dat is handwerk. Daarna kan de sortering machinaal op kleur, dikte en materiaalsoort plaatsvinden. Het is belangrijk dat dezelfde soorten stof bij elkaar komen. Daarna gaat de textiel in de schredder. De vezels die overblijven worden vervolgens opnieuw gesponnen tot garen en daarna gewoven tot doek. Daarvan wordt nieuwe kleding of iets anders gemaakt. Dat kan door partners in Italië gedaan worden. Om de gerecyclede kleding te kunnen volgen, wordt samengewerkt met Martin Havik, oprichter van REMO Recycle Movement, welke een track & trace systeem aan het ontwikkelen is. Dit houdt in dat de informatie over de kleding in het hele proces wordt opgeslagen in een database, waardoor door middel van de QR-code op de tag informatie gelezen kan worden over de betrokken partners in het proces en de hoeveelheden bespaarde liters water en CO2 uitstoot. Dit systeem is uniek in de wereld en een cruciale stap in het recyclen van textiel.

Interessante informatie:

De circulaire economie

Nieuwe bedrijfsconcepten en verdienmodellen op basis van 'niet meer kopen, maar grondstoffen tijdelijk gebruiken': Turntoo

Reportage over Urban Mining (Een Vandaag 19 juli jl.)Goud, koper, lood, nikkel, zink. Tot nu toe haalde we het ver weg uit het buitenland. Eigen mijnen hebben we niet. Maar dat is inmiddels anders. De stad is steeds meer een moderne mijn waar we alle edelmetalen uit halen, zoals mobieltjes, computers en alle andere producten waar grondstoffen inzitten. Een nieuwe ontwikkeling waar Nederland in voorop loopt en waarin we een belangrijke rol kunnen spelen als afvalrotonde van Europa.
Lees meer

Clusters:

Het nieuws per onderwerp

Lees hier het nieuws per economisch cluster

Nieuwe bedrijven:

Duurzaam Almere

Nederland heeft de beschikking over een massale berg grondstoffen: oude kleding. Samen met het Leger des Heils Reshare pakt Almere de recycling van kleding op. 

HyRef is een startend bedrijf van ondernemers die het gebruiksrecht hebben gekregen van de patenten van o.a. Siemens voor de productie van stroom uit o.a. klassieke brandstoffen via een...

De EDBA investeert in het nieuwe Almeerse bedrijf Xytek. Zij werken aan installaties waarbij meten en regelen centraal staat. Xytek adviseert en engineered voor meet- en...